Weinig films uit de jaren veertig weten nog zoveel te raken als Pinokkio. Het verhaal van een houten pop die mens wil worden is inmiddels een van de meest vertelde sprookjes ter wereld, maar de weg die Disney in 1940 bewandelde om Collodi’s donkere avonturenroman om te vormen tot een familievriendelijke animatieprent was allesbehalve vanzelfsprekend. De film, die twee Oscars won (Wikipedia (filmencyclopedie)), werd bij de eerste release een financiële tegenvaller en leerde Disney een harde les over het evenwicht tussen artistieke ambitie en commercieel succes. Dit artikel legt uit waaróm Pinokkio zowel een artistiek hoogstandje als een bijna-ramp was, en wat dat betekende voor de studio.

Mis deze niet

4 gerelateerde berichten

Premièrejaar: 1940 • Regisseur: Walt Disney • Oscar-overwinningen: 2 • […]

[…]

  • Pinokkio is een Amerikaanse animatiefilm uit 1940, geproduceerd door Walt Disney Productions (Wikipedia (filmencyclopedie)).
  • De film won twee Oscars: Beste Originele Muziek en Beste Originele Nummer (Wikipedia (filmencyclopedie)).

    • […] de oorspronkelijke opbrengst bleef daaronder (Wikipedia (filmencyclopedie)).

    […]

  • De exacte bruto-inkomsten van de oorspronkelijke release worden in bronnen anders gerapporteerd (Wikipedia (filmencyclopedie)).
  • 1940: première van Pinokkio, minder dan drie jaar na het succes van Sneeuwwitje (Wikipedia (filmencyclopedie)).
  • 1941: twee Oscars, maar de Europese markten worden getroffen door de Tweede Wereldoorlog (Wikipedia (filmencyclopedie)).

    • […]

  • Heruitgaven en televisie-uitzendingen maken Pinokkio tot een blijvende klassieker (Wikipedia (filmencyclopedie)).

    • […]

    Gebaseerd op De avonturen van Pinokkio door Carlo Collodi (Wikipédia (Franse encyclopedie))

    […]

    Ja, Pinokkio verscheen in de bioscopen op 23 februari 1940, de tweede lange animatiefilm van de studio na Sneeuwwitje en de zeven dwergen (Wikipedia (filmencyclopedie)).

    Waarom dit ertoe doet

    De technische lat die Disney met Pinokkio legde, werd de standaard voor alle latere animatiefilms. […] i-Italy (Italiaans-Amerikaans cultuurmagazine)).

    […] De eerste release bracht de studio naar verluidt een verlies van ongeveer $1 miljoen (The Hollywood Reporter (filmnieuwsmedium)).

    De bruto-inkomsten van de oorspronkelijke bioscooprelease worden geschat op $1,4 miljoen wereldwijd (Wikipedia (filmencyclopedie)). […] Pas na de heruitgave van Pinokkio in de jaren vijftig verdiende de film zijn investering terug (The Hollywood Reporter (filmnieuwsmedium)).

    De paradox

    Een film die twee Oscars wint, technisch baanbrekend is en later een evergreen wordt, begint als financieel obstakel voor zijn eigen maker. Pinokkio bewijst dat artistiek succes en kassucces in dezelfde film niet samen hoeven te vallen in de tijd.

    Het patroon: Disney leerde uit deze periode dat een film niet alleen mooi moest zijn, maar ook de markt op het juiste moment moest treffen. […]

    Wat is het originele donkere verhaal van Pinokkio?

    […] Het personage van Pinokkio zelf wordt ook anders: bij Collodi is hij een dwarse, asociale houten rakker; […] i-Italy (Italiaans-Amerikaans cultuurmagazine)). […] Collodi’s Pinokkio is daarentegen een houten deugniet die door eigen toedoen de ene ramp na de andere over zich afroept. […]

    Twee, en dat is meteen een bijzondere prestatie: Pinokkio was de eerste lange animatiefilm die een competitieve Oscar won in een major categorie.

    […] Smith) en de Oscar voor Beste Originele Nummer voor When You Wish Upon a Star (muziek van Harline, tekst van Ned Washington) (Wikipedia (filmencyclopedie)). […] Het betekende dat de Academy of Motion Picture Arts and Sciences de muzikale en lyrische kwaliteit van een animatiefilm gelijkstelde aan die van live-action films.

    Het patroon: Pinokkio opende de deur voor animatiefilms om serieus genomen te worden in de muziekcategorieën van de Oscars. Het succes van When You Wish Upon a Star als Disney’s handtekeningnummer – het zou later de tune van de studio worden – bewijst hoe een goed nummer een film kan overleven.

    […]

    De oorspronkelijke bruto-inkomsten van Pinokkio in de VS wereldwijd worden door Wikipedia geschat op $1,4 miljoen aan verhuur (Wikipedia (filmencyclopedie)). […] Een latere secundaire bron noemt een box-office van $164 miljoen, maar dat cijfer is inclusief alle heruitgaven tussen 1945 en heden – en is daardoor niet vergelijkbaar (Wikipedia (filmencyclopedie)). Het verschil tussen de opbrengst en de productiekosten werd geschat op een verlies van circa $1 miljoen (The Hollywood Reporter (filmnieuwsmedium)). […] Voor een Nederlandse kijker die nu op Disney+ kijkt naar een film uit 1940, is de prijs per kijkbeurt verwaarloosbaar – de studio heeft de kosten in 84 jaar ruimschoots terugverdiend.

    […]

    De term ‘bijna geruïneerd’ is historisch te herleiden tot de kapitaalbehoefte van de studio na de financiële tegenvallers. […] Pinokkio won er ‘slechts’ 2, maar was wel de eerste animatiefilm die in meerdere categorieën won.

    […]

  • 1883 – Publicatie van De avonturen van Pinokkio door Carlo Collodi (Wikipédia (Franse encyclopedie)).
  • 23 februari 1940 – Première van Pinokkio in de Verenigde Staten (Wikipedia (filmencyclopedie)).
  • 1941 – Pinokkio wint twee Oscars, waaronder die voor de originele muziek.
  • 1940-1942 – Commercieel tegenvallende releases zoals Pinokkio en Bambi brengen Disney in financiële problemen (The Hollywood Reporter (filmnieuwsmedium)).

    • […]

    „Pinokkio is de beste animatiefilm die ooit is gemaakt – technisch, artistiek en narratief is het een hoogstandje dat Disney nooit heeft overtroffen.”

    […] Een film die in 1940 financieel faalde, twee Oscars won, en 84 jaar later nog steeds de standaard zet voor animatie. […] Wikipedia (filmencyclopedie) bevestigt dat de film in 1941 twee Oscars won voor de muzikale kwaliteit.

    […]

    Circa $2,3 miljoen (Wikipedia (filmencyclopedie)).

    […] i-Italy (Italiaans-Amerikaans cultuurmagazine)).

    […]

    Aanvullende bronnen

    imdb.com, de.wikipedia.org, pro.imdb.com, af.wikipedia.org, famousdaily.com, it.wikipedia.org, lagazzettaitaliana.com, pl.wikipedia.org